Brief aan mijn neefje

Lieve S.,

Ik moet even een hartig woordje met je spreken. Zoals ik al eerder schreef, heb ik er best moeite mee om ver bij je vandaan te zijn. Deze keer ben ik op Corsica. Ja, daar heb ik zelf voor gekozen, daar ben ik me van bewust. Maar vond je het nou écht nodig om te gaan lopen terwijl zoveel kilometers land en zee tussen ons liggen? Kon je nou niet even twee weken wachten? Ik begrijp het best hoor. Zo met je eerste verjaardag in zicht was het tijd voor grote stappen. Jij neemt dat letterlijk. Ook daarvoor alle begrip, maar ik kom vrijdag terug. Dat is nog vóór je verjaardag. Beetje jammer dit. Ik reken erop dat je om de pijn te verzachten met mama even flink oefent op "tante". Dat zijn maar twee lettergrepen. Dat moet te doen zijn.

Goed. Nu dat uit de weg is kunnen we het over leuke dingen hebben. Ik had het er net al zijdelings over: je verjaardag. Over ruim een week vieren we je eerste verjaardag. Ik geloof er overigens niets van. Het is heus nog geen jaar geleden dat ik weeën wegpufte op het verjaardagsfeestje van mijn dochter. Dat ik op het kraambed in het ziekenhuis opzij keek en daar de betrokken ouders en mijn betrokken echtgenoot zag facebooken op hun telefoons. En het is al helemaal geen jaar geleden dat ik je de wereld in lanceerde, je moeder je opving en jou op mijn borst legde. Uitgesloten. Maar goed, men lijkt vastbesloten mij wijs te willen maken dat dat allemaal een jaar geleden is, dus ik speel het spel maar mee.

En dan de vraag: wat geef je iemand die je vorig jaar het leven en een stel ouders gaf? Kun je dan met een speelgoedauto of een knuffelbeest aankomen? Je krijgt in elk geval een verjaardagstaart van me. Die maak ik zelf. Heb ik ook dit jaar nog een beetje een scheppende rol. En verder... tja... ik heb nog een week om me daarover het hoofd te breken.

Weet je S., het is heel gek. Jouw verjaardag voelt ook een beetje als mijn verjaardag. Vorig jaar op 7 oktober veranderde mijn leven definitief. Op dat moment dacht ik nog dat mijn draagmoederschap zou eindigen na jouw geboorte. Dat ik vanaf dat moment tante zou zijn van een lief jongetje en het leven dan gewoon verder zou gaan. Inmiddels weet ik beter. Het draagmoederschap begon toen pas echt en zal voor altijd deel van me blijven. Ja, ik ben inderdaad tante geworden van het liefste kleine jongetje van de wereld, maar met jouw geboorte ben ik een ander mens geworden. Zelfbewuster, meer overtuigd van mijn kracht, maar vreemd genoeg tegelijkertijd kwetsbaarder. Ik ben blij met wie ik, mede dankzij jou, geworden ben. Ook dat vier ik volgende week.

Tot slot wil ik het even over je ouders hebben. Let je volgende week een beetje op je moeder? Geef haar af en toe maar een extra kusje of een lekkere knuffel. Je moeder is een emotioneel typje. Ik denk zomaar dat ze volgende week regelmatig waterige oogjes krijgt als ze naar je kijkt. Niets nieuws onder de zon, maar gewoon nóg een beetje meer dan normaal. En je vader, die is zó trots op je dat hij bijna naast zijn schoenen gaat lopen. Als hij weer eens loopt op te scheppen over zijn genetisch materiaal met jou als resultaat, verstop zijn schoenen dan maar. Of stop er een afgesabbelde broodkorst in en zeg dan met je ogen: "ook dat zijn jouw genen papa!". Vindt-ie leuk.

En lieve S., kom je volgende week ook nog heel even bij mij op schoot? Gewoon even jij en ik? Even net als vroeger?

Kus,

je tante

Dankjewel

Ja, ik weer.
Die schoonzus van me heeft het waarschijnlijk te druk met haar knappe mannen. Zelf heb ik eigenlijk ook geen tijd, maar ik ben altijd al vrij slecht geweest in het stellen van prioriteiten.

 Vrijdagavond zette ik voor het eerst in een week of twee de televisie aan voor iets anders dan Dora of Peppa Pig. Ik was moe en had zin om vermaakt te worden. Gedachtenloos zapte ik langs de kanalen, tot ineens een jongetje in beeld kwam dat vertelde dat hij in de buik van zijn tante gegroeid was, maar niet haar kind was. DOING!! Ineens was ik klaarwakker. Ik greep mijn telefoon en stuurde K. een berichtje: "NL2! NU!" K. zou K. niet zijn als ze niet zou reageren met: "Één minuutje…" Maar al snel liet ze weten ook te kijken. We keken naar het programma 'Recht uit het Hart'. Een vrij knullig programma waarin mensen hun verhaal vertellen alsof ze een spreekbeurt opdreunen in groep vijf van de lagere school. In beeld twee zussen. Samen vertelden ze hun verhaal over draagmoederschap. De ene zus had (met eigen eicel) een kindje gebaard voor de andere zus. Het was net als bij ons een verhaal van ziekte, teleurstelling, hoop en het uiteindelijke grote geluk. Ik zag al snel niet meer hoe houterig ze daar stonden. Mijn kromme tenen ontkrulden zich en ik luisterde. Ademloos. Wat een herkenning! Wat is het toch fijn dat er mensen zijn die hetzelfde hebben meegemaakt. Voor de verandering stroomden de tranen over mijn wangen en, zo las ik op mijn telefoon, dat was bij K. ook het geval.

 De draagmoeder sloot hun verhaal af met de opmerking dat geven in veel opzichten gemakkelijker is dan ontvangen. Toen ze dat zei kreeg ik kippenvel. Daarmee raakte ze de kern. Precies dát is wat ik zou willen zeggen als iemand tegen me zegt hoe knap het is dat ik dit heb kunnen doen. Ik heb er alleen nooit de woorden voor kunnen vinden.

 K. is ziek geweest. Heel ziek. Ze moest afscheid nemen van de gedachte ooit nog zelf zwanger te zijn. Ze zou nooit schopjes in haar buik voelen, niet verwachtingsvol over een zwangerschapstest plassen. Niet de pijn van een bevalling voelen gevolgd door de opluchting en het geluk van het kind op je buik, dat je net zelf met vereende krachten op de wereld hebt gezet. Het was heel veel om afscheid van te nemen. En toen was daar het draagmoederschap. Natuurlijk is het geweldig om op die manier toch nog kans op een eigen kindje te hebben, maar hoe aanvaard je een dergelijk geschenk? En hoe ga je om met het feit dat iemand anders de schopjes van jouw kind in haar buik voelt?

 K. heeft dat zó goed gedaan. Ze heeft mij nooit het gevoel gegeven afgunstig te zijn. Heeft me aandacht en liefde gegeven toen ik het nodig had en met rust gelaten op de momenten dat ik even alleen met mijn gezin wilde zijn. Toen ik vertelde dat ik bij nader inzien toch niet wilde dat de baby meteen op haar borst zou liggen, maar dat ik hem eerst even bij me wilde houden, moest ze even slikken, maar ze stelde zich ook daar echt voor open. Tijdens de bevalling hield ze mijn hand vast. Ze verschoonde de celstof matjes (waar die voor zijn verzinnen jullie zelf wel, toch?) zo vaak dat de verpleegkundige haar giftige blikken toewierp. En toen S. eindelijk op mijn borst lag en ik klaar was om hem aan K. te geven verzekerde ze mij ervan dat ik hem echt nog wel wat langer vast mocht houden. Nooit een jaloerse blik of een afgunstige opmerking. K. heeft geaccepteerd dat ze het zelf niet meer kon doen en heeft het draagmoederschap omarmd als een geweldig avontuur. De manier waarop K. dit Heel Grote Cadeau in ontvangst heeft genomen, dat is pas knap.

 De volgende keer dat iemand zegt dat het zo knap van me is zal ik vermoedelijk opnieuw mijn schouders ophalen en dankjewel mompelen, maar jullie weten nu in ieder geval wie de echte held is.

Navelstreng

Het is zomer. Vorig jaar omstreeks deze tijd ging ik vrij bol door het leven. Ik zat onder de rode bultjes (leuk zwangerschapskwaaltje), werd stapelgek van de jeuk, maar voelde me heel bijzonder. Ze zijn er nu steeds vaker, van die weet-je-nog-vorig-jaar-om-deze-tijd-momenten. Anderzijds merk ik juist dat ik mijn normale leven steeds meer terugkrijg. Ik val af en begin weer op de oude E. te lijken, denk niet meer iedere dag aan de bevalling of aan de zwangerschap en de neiging om wildvreemden ongevraagd ons verhaal te vertellen kan ik ook steeds vaker onderdrukken (hoewel we volgende maand toch echt met z'n drieën in een Fries tijdschrift staan).

Kleine S. is inmiddels nauwelijks nog kleine S. te noemen. Hij groeit, ontwikkelt zich tot een goedlachs mannetje en het is nu al duidelijk te zien dat hij later heel wat harten zal breken. Ik heb een verdraaid knap exemplaar op de wereld gezet!

Dat verdraaid knappe exemplaar bracht de afgelopen weken door in Kroatië. Samen met zijn ouders en broers en zus even een paar weekjes op vakantie. Ik had niet verwacht dat ik hem zo zou missen. Het komt wel vaker voor dat ik hem twee of zelfs drie weken niet zie. Dat vind ik niet leuk, maar zo gaan die dingen soms. Maar nu, nu ik weet dat hij 1500 kilometer bij me vandaan is, voel ik het meer dan anders. Die onzichtbare navelstreng is heel rekbaar, maar de rek is er nu wel even uit. Gelukkig komt hij morgen terug.

Van tevoren had ik geen idee hoe het zou voelen om een kind te baren en het vervolgens niet bij me te hebben. Ik wist niet wat hij precies voor me zou gaan betekenen. Nu weet ik het wel. Kleine S. zit heel diep in mijn hart. Hij is niet mijn kind, maar ook niet gewoon een neefje. Het houdt het midden daartussen. En hoe verder hij bij mij vandaan is, hoe sterker ik dat voel. Het is prima dat hij bij K. en J. is. Zij zijn zijn ouders en ik laat regelmatig een blij traantje als ik zie of lees hoe gelukkig ze met elkaar zijn, maar die vakanties… dat moeten ze maar gewoon niet meer doen. Of ze moeten me meenemen, dat mag natuurlijk altijd.

Morgen ben ik jarig. Ook weer zo'n moment. Vorig jaar dronk ik alcoholvrije bubbels (bocht!) op mijn verjaardag, dit jaar trekken we iets leukers open. Weer een jaar ouder en, na alles wat ik nu heb meegemaakt en over mezelf en de mensen om me heen heb geleerd, zéker wijzer. En vooral, niet aflatend, APETROTS.

Vanzelfsprekendheid

Vandaag vieren we de verjaardag van K. Afgelopen week werd ze veertig en vandaag vieren we dat met allemaal lieve mensen die zich zo betrokken hebben getoond het afgelopen jaar. Leuk om ze weer te zien. En nu met een niet meer zo kleine S. erbij. Zal dat trotse gevoel bij dit soort gelegenheden ooit minder worden? En bij alle andere mijlpalen? Straks weer moederdag. Die dag was natuurlijk al bijzonder, maar stiekem denk ik er vanaf nu altijd (draag-) voor. En in oktober zijn eerste verjaardag. Ik vermoed zomaar dat K. en ik dan nog wel een traantje laten. Voor de verandering.

Dat ik draagmoeder ben geweest, of eigenlijk ben, want volgens mij is het een keuze voor het leven, heeft mijn beleving van het moederschap veranderd. Ik ben me veel meer bewust van hoe niet vanzelfsprekend het is om moeder te kunnen worden. Als ik in de periode die achter ons ligt iets heb geleerd dan is het dat er zó ontzettend veel mensen zijn bij wie het krijgen van kinderen niet vanzelf of zelfs helemaal niet gaat. Mij zul je nooit meer horen vragen: "En? Wanneer komen er kinderen?". Nu was ik daar al voorzichtig mee, maar na alle verhalen die ik inmiddels heb gehoord van de personen met wie ik heb meegeleefd en nog steeds meeleef verbaas ik me meer en meer over de -vaak onbedoelde- lompheid van mensen. Zo blijken sommige mensen echt te denken dat het iets toevoegt om tegen anderen, bij wie het zwanger worden niet lukt, te zeggen dat ze er gewoon niet zo mee bezig moeten zijn. Gewoon even er niet meer aan denken en FLOEP zwanger. Want zo ging het bij nicht Truus ook. Onwaarschijnlijk veel pijn moeten dat soort "adviezen" doen. Met een dergelijke opmerking impliceer je immers dat het aan de instelling van de ouders ligt dat het niet lukt. Moet je je voorstellen, je gaat al jaren ziekenhuis in en ziekenhuis uit. Je bent bezig met een eindeloos IVF traject dat je geestelijk sloopt, waar je relatie zwaar onder lijdt en dan sleep je jezelf met vereende krachten naar een verjaardag. Een verjaardag waar het wemelt van de kinderen, waardoor je daar zit als een open zenuw. En dan ploft de vriendin van de buurvrouw van de nicht van de jarige naast je op een stoel en zegt dat ze hoorde dat 't niet zo wil vlotten. Maar zij heeft al heel vaak gehoord dat je gewoon even lekker samen op vakantie moet gaan. Even de zinnen verzetten. Neem dat advies nou maar ter harte, want dan ben je zo zwanger. Eerlijk gezegd zou ik een flinke stomp op de neus van de vriendin van de buurvrouw van de nicht van de jarige gerechtvaardigd vinden.

Dat ik K. en J. heb kunnen helpen brengt een heel vreemde, onverwachte emotie met zich mee. Een schuldgevoel tegenover de groep mensen die ik hierboven beschreef. Verstandelijk begrijp ik natuurlijk dat ik niet iedereen kan helpen, maar gevoelsmatig voel ik me een soort van schuldig tegenover iedereen van wie ik weet dat het niet lukt om ouders te worden. Voel ik me schuldig dat ik niet hen óók kan helpen.  Maar als ik door het schrijven van dit stukje ook maar één iemand ervan heb kunnen weerhouden om te zeggen: "ontspan maar gewoon, dan word je vanzelf zwanger." dan heb ik misschien toch een klein steentje kunnen bijdragen.

Uit de bubble

Met veel plezier las ik vanavond de blog van E. Onze Drenthe-toer waar zij over schrijft, heeft ook bij mij een heel goed gevoel achtergelaten. Al eerder schreef ik over mijn besef wat met de tijd kwam, dat ook de familie van E onderdeel uitmaakt van het hele proces rond de zwangerschap van E en de komst van S. De ouders van E noem ik liefdevol de bonus opa en oma van S, die heeft hij er maar mooi gratis en voor niets bijgekregen. Ik ben ervan overtuigd dat hij een bijzonder plekje bij hen heeft veroverd en dat voelt erg fijn. Ik grapte dat hij vast een wel een nachtje wil komen logeren en zonder daarover te hoeven nadenken gaven zij aan dat hij welkom is. Ontzettend lief vind ik dat.

S is nu bijna zes maanden, bijna een half jaar alweer. Ons gezin heeft zn draai gevonden, ons leven gaat verder met alles wat daarbij hoort. Een dierbare vriend is ongeneeslijk ziek en gaan we verliezen, vrienden die relatieproblemen kregen, anderen die in de medische molen zijn beland omdat zwanger worden niet lukt.... Maar er zijn ook mijn nieuwe baan waarin ik mijn draai gevonden heb, de zomervakantie met de kinderen die we geboekt hebben, onze reis naar Zuid-Afrika aan het einde van het jaar, feestjes en borrels met J en goeie vrienden waar ik zo van geniet en zo kan ik nog wel even doorgaan. Alles draait gewoon door, de mooie en de minder mooie dingen in het leven.

Natuurlijk is daar niets geks aan, zo gaat dat. Verschil is wel dat ik aan mezelf heb gemerkt dat al die 'zaken des levens' ervoor hebben gezorgd dat ik uit mijn "baby-bubble" ben gehaald en dat is soms best wel jammer. Alhoewel het afgelopen jaar heus uit meer onderwerpen heeft bestaan dan draagmoederschap, de zwangerschap van E en de kleine S, merk ik toch dat het merendeel van mijn energie en aandacht daar naartoe is gegaan. De focus op het onderwerp, de ongebreidelde emoties, het vele nadenken, het soms wikken en wegen, uren van gesprek, de zorgen, de euforie, het ging maar door en leek niet te stoppen. Ik vond het ook heel fijn om er zo in ondergedompeld te zijn. Dat is ook terug te zien in mijn social media contacten, de mailinglistberichten van lotgenoten bij Freya, mijn favoriete websites, boeken en artikelen in mijn bezit die erover gaan. En alhoewel die bubble heel erg fijn was, is er dus toch wat veranderd. Ik lees er minder over, volg minder mensen actief op Twitter of Facebook die zelf in een vorm van een draagmoedertraject zitten en ben weer vaker in beslag genomen door bijvoorbeeld het nieuws of mijn werk.

Maar er is ook wat voor in de plaats gekomen. Een ander soort gevoel waar vanzelfsprekendheid en minder beladenheid uit spreekt. Een ongelooflijk trots gevoel dat ik de moeder van S ben die het heerlijk vindt wanneer iemand opmerkt dat hij er zo goed uitziet of zo vréselijk schattig is. Een ontzettend trots gevoel als ik blij vertel over E, wanneer iemand die niet op de hoogte is van de situatie, informeert naar mijn zwangerschap of vaststelt dat ik toch weer zo snel strak ben in een half jaar tijd. Dat trotse blije gevoel dat we het toch maar mooi gefikst hebben en dat alles zo goed verlopen is. De band tussen ons vieren was er al, maar voelt nu nog zoveel sterker aan.

Toen J en ik in 2007 besloten te proberen zwanger te worden, keek ik erg uit naar het samen beleven van een zwangerschap met J. Ik heb het moeilijk gehad met het feit dat die droom in duigen viel. Inmiddels ben ik die teleurstelling ruimschoots voorbij, zelfs als ik daar heel diep over nadenk of bij stil sta. Ik heb zoveel om gelukkig mee te zijn en dat ben ik dan ook. Ik geniet heel erg om J en S samen te zien en te zien hoe gek J met hem is. Ik geniet ervan hoe gek de andere kinderen op S zijn en goed voor hem zorgen. En ik geniet als ik E zie die zich liefdevol op S stort wanneer ze ons huis binnenstapt en in het voorbijgaan roept "ja sorry hoor, maar eerst je zoon gedag zeggen".

Oh ja, en nog even wat betreft emoties. Nou, daarin ontzwanger ik vast nog steeds lekker mee met E, kán bijna niet anders :-). Misschien is het de afgelopen tijd ietsiepietie minder erg geworden, maar nog steeds schiet ik regelmatig vol of voel ik me ontroerd en geraakt als ik kijk naar S, de foto's van de bevalling bekijk of denk aan hoe ontzettend dankbaar ik E ben. En eerlijk gezegd, het zijn prachtige gevoelens, ik denk dat ik ze maar hou.

Banden

Het mag een wonder heten dat ik de zwangerschap en bevalling zonder kleerscheuren ben doorgekomen, want ik ben werkelijk waar van bordkarton. Brak ik in december nog mijn arm, nu zit ik alweer een paar dagen met mijn been omhoog, door een spierscheuring in mijn kuit. Voor een brokkenpiloot als ik is gewoon van mijn fiets stappen kennelijk te veel gevraagd.

Thuis, op de bank ontkom ik natuurlijk niet aan nadenken over het afgelopen jaar, maar wat me vooral bezighoudt is het NU. Het is alweer bijna een half jaar (!) geleden dat ik beviel van kleine S. Het geweldige mannetje groeit en groeit, "kletst" je de oren van het hoofd en heeft zelfs al kennisgemaakt met zijn eerste hapjes fruit. Het is al echt zo'n eigen persoontje. En het is al zó vanzelfsprekend dat hij er is!

Als ik terugdenk aan de onzekerheid die we gevoeld hebben voor ik zwanger was, maar toch ook het grote vertrouwen dat het uiteindelijk zou gaan lukken. Wat voel ik me dan verschrikkelijk rijk dat ik dit heb kunnen doen.

Twee weken geleden ging ik met K, mijn dochtertje en kleine S. op excursie naar Drenthe. Eerst ging de reis naar Hoogeveen. Daar wonen mijn grootouders. Ze hebben het kraamfeest moeten missen vanwege de gezondheid van mijn oma (overigens een van de meest trouwe lezers van ons blog), dus besloten wij ze op te zoeken. Het was heel mooi om K. en S. aan mijn grootouders voor te stellen. Mijn opa gaf S. de fles, mijn oma had hem nog even op schoot. Prachtig!

Daarna vervolgden we onze reis, naar mijn ouders. We presteerden het, door te veel geouwehoer, om een afslag te missen en 35 kilometer om te rijden, maar we schoven uiteindelijk aan voor de lunch. En ook dit was goud waard. S. in mijn ouderlijk huis, bij mijn vader op schoot, of liggend op het kleed waar ik als klein kind ook veel op speelde. Ik weet niet waarom het me zo raakte (ik mag het geloof ik nog ruim drie maanden op mijn hormonen gooien toch?), maar ook dit zal ik nooit vergeten.

Het draagmoederschap heeft zo veel meer gebracht dan alleen een zoon voor K. en J.. Het heeft familiebanden versterkt, vriendschap verdiept en mensen geïnspireerd en hoop gegeven. Allemaal voor en door de komst van dat kleine, blonde (heeft-ie van mij! ;) ) ventje.

Zul je zien dat hij een oervervelende puber wordt...

Ontheffing

Ik vond het een moeilijke dag vandaag.

Vandaag om half vier moesten we ons melden bij de rechtbank, alwaar een rechter zijn licht over onze situatie zou laten schijnen. B. en ik moeten namelijk van het ouderlijk gezag ontheven worden, om K. en J. de voogdij over kleine S. te kunnen laten krijgen. Het klinkt allemaal niet zo ingewikkeld en dat is het ook niet. Niet als je het puur als een formaliteit beschouwt. Maar daar zit het hem nou net in; voor mij is het geen formaliteit. Voor mij is het een gevoelskwestie en het doet pijn.

Het doet pijn dat ik, als toegewijde moeder, straks achter mijn naam heb staan dat ik van het ouderlijk gezag ben ontheven. Dat de zwaarste maatregel die tegen een ouder getroffen kan worden aan mij is opgelegd. Dat ik heb moeten verklaren niet voor mijn neefje te kunnen en willen zorgen. Wat een onzin! Ik kan het best! En mocht het nodig zijn, dan doe ik het ook met alle liefde van de wereld. Ik heb negen maanden voor hem gezorgd, dan zou ik het nu ineens niet meer kunnen en willen?

Helaas voorziet onze wetgeving niet in dit soort situaties. Het is triest dat we ons moeten behelpen met knip- en plakwerk van wet- en regelgeving. Dat dit soort zware maatregelen nodig zijn, om een kindje -uit liefde gedragen en geboren- écht kind van zijn ouders te kunnen laten zijn.

De rechter begreep onze situatie. Hij benoemde dat we met een formaliteit te maken en hebben en heel subtiel liet hij zelfs doorschemeren begrip te hebben voor het ongemak van onze situatie. Binnen vijf minuten stonden we weer buiten. Natuurlijk was dat fijn, Natuurlijk hadden we het slechter kunnen treffen, maar feit blijft dat ik straks een kruisje bij mijn naam heb staan. Terwijl ik een kind heb gedragen uit liefde. Terwijl ik een gezin compleet heb gemaakt. Dat maakt me verdrietig.

Dat K. en J. straks, na een jaar, hun eigen kind moeten gaan adopteren om ook op papier de vader en moeder van S. te zijn. Dat ze op zes maart (uitspraak van de rechtbank) te horen krijgen dat ze de voogdij over hun eigen kind hebben gekregen, terwijl hij al vier maanden zo'n vanzelfsprekend deel van hun gezin is.

Het klopt gewoon niet. Het klopt niet en het moet anders. Bij deze beloof ik dat ik me ervoor in zal blijven zetten dat er iets verandert. Wat wij hebben meegemaakt is iets moois. Dat verdient een betere behandeling dan dit.

Na de zitting gingen we met z'n allen nog even een glas wijn drinken. Ik had S. op schoot en gaf hem de fles. Ik zag K. glimmen van trots en ook J. straalde. Hoe moeilijk vandaag ook voor me was, het zien van dit geluk maakte alles goed. Hier heb ik het voor gedaan en hiervoor heb ik ook dit over. Het is goed.